Ochrona gospodarstwa od pola po zaplecze
UBEZPIECZENIA WZAJEMNE – OD TRADYCJI DO NOWOCZESNOŚCI
Część 6: Ochrona gospodarstwa od pola po zaplecze
Gospodarstwo rolne to znacznie więcej niż ziemia i budynki. To cały system, na który składają się różne elementy n.p. uprawy, zwierzęta, maszyny, budynki, zapasy i praca człowieka. A na to wszystko mają dodatkowy wpływ m.in. warunki atmosferyczne i ich anomalia, upływający czas lub też inne, trudne do przewidzenia czynniki jak np. choroby, awarie czy chociażby czynniki ekonomiczne, rynkowe czy środowiskowe. Wystarczy jedno nieprzewidziane zdarzenie, aby problemy w jednym obszarze przełożyły się na funkcjonowanie całego gospodarstwa. Dlatego dobrze dobrane ubezpieczenie powinno odpowiadać na rzeczywiste potrzeby konkretnego gospodarstwa, a nie ograniczać się do jednego składnika majątku.
Takie podejście dobrze oddaje konstrukcja oferty Towarzystwa Ubezpieczeń Wzajemnych „TUW”. Rolnik może korzystać z wielu rozwiązań obejmujących zarówno podstawowe elementy gospodarstwa, jak i bardziej wyspecjalizowane rodzaje działalności. Oferta obejmuje m.in. budynki i budowle, mienie, sprzęt rolniczy, uprawy, zwierzęta, odpowiedzialność cywilną, ochronę prawną, NNW, agrobiznes oraz ubezpieczenia dla pszczelarzy.
Od czego zacząć? Od najważniejszych elementów gospodarstwa
Każde gospodarstwo jest inne. Inne ryzyka występują w gospodarstwie nastawionym na produkcję roślinną, inne w gospodarstwie hodowlanym, a jeszcze inne u rolnika, który prowadzi agroturystykę, sprzedaż produktów w ramach Rolniczego Handlu Detalicznego czy gospodarkę pasieczną.
Dlatego warto spojrzeć na ubezpieczenie nie jak na pojedynczą polisę, ale jak na system ochrony gospodarstwa, który można odpowiednio dopasować.
Budynki i budowle – ochrona podstawowego majątku
Budynki znajdujące się w gospodarstwie rolnym są często jednym z jego najważniejszych składników majątkowych. Ich uszkodzenie lub zniszczenie może oznaczać nie tylko wysokie koszty odbudowy, ale także czasowe ograniczenie albo nawet zatrzymanie działalności.
W ofercie TUW „TUW” znajdują się zarówno ubezpieczenia obowiązkowe budynków wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, jak i dobrowolne ubezpieczenia budynków, które nie podlegają obowiązkowi ubezpieczenia. Ochroną mogą zostać objęte również budowle rolnicze, a także wybrane obiekty małej architektury.
Obowiązkowe ubezpieczenie budynków rolniczych stanowi podstawę ochrony, ale w zależności od potrzeb rolnik może zainteresować się również dodatkowymi rozwiązaniami, które pozwalają szerzej zabezpieczyć majątek.
Mienie gospodarstwa – nie tylko budynki
W gospodarstwie wiele wartościowych rzeczy znajduje się poza murami budynków. To m.in. zebrane plony, pasze, nawozy, środki ochrony roślin, materiały budowlane, materiały opałowe czy części zamienne.
Oferta TUW „TUW” obejmuje m.in. ubezpieczenia ziemiopłodów, materiałów i zapasów, ruchomości domowych, szyb i przedmiotów szklanych, mikroinstalacji OZE, domków letniskowych oraz nagrobków.
W przypadku ziemiopłodów ochroną mogą zostać objęte plony już zebrane i odpowiednio przechowywane, natomiast materiały i zapasy mogą obejmować m.in. pasze, odżywki dla zwierząt, nawozy, środki ochrony roślin, materiały budowlane i opałowe oraz części zapasowe.
Coraz ważniejsze OZE
W wielu gospodarstwach pojawiają się instalacje fotowoltaiczne, kolektory słoneczne, pompy ciepła czy inne rozwiązania wykorzystujące odnawialne źródła energii. Takie instalacje również przedstawiają określoną wartość majątkową i wymagają odpowiedniego zabezpieczenia.
TUW „TUW” w ramach oferty dla rolników przewiduje ubezpieczenie mikroinstalacji OZE (https://tuw.pl/oferta/rolnicy/agrobiznes-2/).
Sprzęt rolniczy – ochrona tego, czym rolnik pracuje
Współczesne gospodarstwo trudno sobie wyobrazić bez np. ciągników, kombajnów, przyczep czy chociażby specjalistycznych maszyn. Ich wartość może sięgać setek tysięcy, a w przypadku większych gospodarstw, nawet milionów złotych.
Jednym z rozwiązań oferowanych przez TUW „TUW” jest Agrocasco. Ochroną ubezpieczeniową mogą zostać objęte m.in. ciągniki, przyczepy, maszyny, urządzenia i narzędzia rolnicze. Produkt dostępny jest w trzech wariantach, które pozwalają dobrać zakres ochrony do potrzeb gospodarstwa. Zakres można również rozszerzyć m.in. o ubezpieczenie szyb sprzętu rolniczego, OC związane z wykonywaniem międzysąsiedzkich usług maszynowych, ochronę prawną oraz NNW operatorów i pasażerów.
Warto zwrócić uwagę, że oferta odpowiada także na zmieniającą się technologię stosowaną w rolnictwie. Nowoczesne maszyny coraz częściej wyposażone są w elektronikę, systemy GPS czy urządzenia telematyczne (np. czujniki, interfejsy, karty SIM, oprogramowanie), których uszkodzenie lub kradzież może oznaczać dodatkowe koszty, a co chyba gorsze – przestój w działalności
Dla sprzętu rolniczego dostępne są również inne formy ochrony ubezpieczeniowej, m.in. w ramach „Bezpiecznej Zagrody” oraz „Bezpiecznego Agrobiznesu”.
Uprawy – ochrona ubezpieczeniowa efektów wielomiesięcznej pracy
Produkcja roślinna jest szczególnie narażona na ryzyka, na które rolnik nie zawsze ma wpływ. Jedno gwałtowne zjawisko atmosferyczne może w krótkim czasie zniszczyć efekt wielu miesięcy pracy.
TUW „TUW” oferuje zarówno obowiązkowe, jak i dobrowolne ubezpieczenia upraw. Oferta obejmuje rośliny rolnicze i ogrodnicze oraz ich plony, zarówno uprawiane w gruncie, jak i w określonych przypadkach pod osłonami. W przypadku ubezpieczeń upraw w gruncie istnieje w wielu przypadkach możliwość uzyskania dopłaty do składki z budżetu państwa (https://tuw.pl/oferta/rolnicy/uprawy-2/)..
Ubezpieczenia upraw mają szczególne znaczenie również z punktu widzenia obowiązków ustawowych. Przepisy ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich określają obowiązek ubezpieczenia wymienionych w niej upraw od co najmniej jednego z ustawowo określonych ryzyk.
Dopłata do składki może istotnie zmniejszyć koszt ochrony, dlatego przed zawarciem umowy warto sprawdzić, czy konkretne ubezpieczenie spełnia warunki dofinansowania oraz jaki zakres ochrony i limity obowiązują w danym sezonie.
Zwierzęta gospodarskie – ochrona wartości stada
W gospodarstwach prowadzących produkcję zwierzęcą zwierzęta są nie tylko żywymi organizmami, ale również istotnym składnikiem majątku i źródłem dochodu. Ich utrata może więc oznaczać jednocześnie stratę majątkową i problemy z ciągłością produkcji.
Oferta TUW „TUW” obejmuje ubezpieczenia zwierząt gospodarskich od zdarzeń losowych, a także ubezpieczenia od padnięcia i uboju z konieczności m. in. na skutek wypadków. Ubezpieczenia zwierząt od zdarzeń losowych mogą być objęte dopłatą z budżetu państwa (https://tuw.pl/oferta/rolnicy/uprawy-2) .
W tej części oferty znajdują się również rozwiązania skierowane do producentów drobiu. TUW „TUW” oferuje ubezpieczenie drobiu w chowie fermowym, kierowane zarówno do indywidualnych producentów, jak i firm oraz producentów zrzeszonych.
Odpowiedzialność cywilna – bo rolnik odpowiada również za szkody wyrządzone innym
Prowadzenie gospodarstwa wiąże się z odpowiedzialnością nie tylko za własny majątek. Rolnik może również odpowiadać finansowo za szkody wyrządzone osobom trzecim.
Podstawę stanowi obowiązkowe OC rolnika, zapewniające ochronę przed skutkami szkód wyrządzonych osobom trzecim w związku z posiadaniem gospodarstwa rolnego. Oferta TUW „TUW” obejmuje także m.in. OC w życiu prywatnym, OC kombajnisty, OC usług agroturystycznych oraz OC związane z rolniczym handlem detalicznym (RHD).
To ostatnie rozwiązanie może być szczególnie interesujące dla gospodarstw, które nie ograniczają się już do tradycyjnej produkcji rolnej, ale sprzedają własne produkty bezpośrednio konsumentom.
Ochrona prawna i NNW – ubezpieczenie człowieka, nie tylko majątku
Rolnik jest jednocześnie przedsiębiorcą, pracownikiem własnego gospodarstwa i gospodarzem domu. Dlatego ochrona ubezpieczeniowa powinna uwzględniać także człowieka.
TUW „TUW” oferuje ubezpieczenie ochrony prawnej, zapewniające zwrot określonych kosztów związanych z reprezentowaniem ubezpieczonego w postępowaniach sądowych i administracyjnych (https://tuw.pl/oferta/rolnicy/ochrona-prawna/).
Dostępne jest również ubezpieczenie następstw nieszczęśliwych wypadków. NNW może dotyczyć osób wskazanych imiennie w umowie ubezpieczenia.
W praktyce są to rozwiązania, które mogą uzupełnić ochronę majątku o zabezpieczenie dotyczące samego rolnika i członków jego gospodarstwa domowego.
Agrobiznes – gdy gospodarstwo rozwija działalność
Współczesne gospodarstwo coraz częściej łączy kilka rodzajów działalności. Produkcja rolna może być uzupełniana np. przez agroturystykę, sprzedaż bezpośrednią, usługi czy inne przedsięwzięcia gospodarcze.
Oferta TUW „TUW” w zakresie Agrobiznesu obejmuje m.in. ubezpieczenie mienia, odpowiedzialności cywilnej i NNW. W ramach ochrony mienia mogą znaleźć się m.in. budynki i budowle, urządzenia i maszyny, środki obrotowe, sprzęt elektroniczny, mikroinstalacje OZE czy mienie pracowników i osób trzecich.
W ramach tej części oferty przewidziano również rozwiązania dla gospodarstw świadczących usługi agroturystyczne oraz dla Kół Gospodyń Wiejskich.
Pszczelarstwo – oferta również dla gospodarstw z pasieką
Specyficzne potrzeby i oczekiwania ubezpieczeniowe mają pszczelarze. Pasieka to nie tylko ule, ale przede wszystkim rodziny pszczele, wyposażenie i odpowiedzialność związana z prowadzeniem gospodarki pasiecznej.
TUW „TUW” w ramach oferty dla rolników przewiduje osobną kategorię ubezpieczeń dla pszczelarstwa. Obejmuje ona ubezpieczenie uli, pszczół oraz OC pszczelarza. W przypadku pszczół ochrona może obejmować m.in. zdarzenia losowe, dewastację, kradzież oraz zatrucie środkami ochrony roślin.
To przykład pokazujący, że oferta ubezpieczeniowa może być dopasowana nie tylko do podstawowego modelu gospodarstwa, ale także do jego bardziej wyspecjalizowanych rodzajów działalności (https://tuw.pl/oferta/rolnicy/zwierzeta-3/).
Kompleksowe podejście – kiedy jedna polisa to za mało
Patrząc na gospodarstwo jako całość, łatwo zauważyć, że poszczególne rodzaje ochrony wzajemnie się uzupełniają.
Rolnik może potrzebować jednocześnie ochrony budynków, maszyn, upraw, zwierząt, zapasów i odpowiedzialności cywilnej. W gospodarstwie prowadzącym dodatkową działalność mogą dojść do tego agroturystyka, RHD czy ubezpieczenia związane z OZE.
W tym kontekście warto wspomnieć o pakietowym podejściu do ochrony, reprezentowanym m.in. przez pakiet „Super Rolnik”. Materiały TUW „TUW” opisują go jako rozwiązanie pozwalające łączyć ochronę ubezpieczeniową różnych elementów gospodarstwa – od budynków i budowli, przez mienie, ziemiopłody, zwierzęta i sprzęt rolniczy, po OC, NNW czy wybrane formy dodatkowej ochrony ubezpieczeniowej.
Nie oznacza to jednak, że każdy rolnik potrzebuje identycznego zakresu ubezpieczenia. Wręcz przeciwnie – najważniejsze jest dopasowanie ochrony ubezpieczeniowej do konkretnego gospodarstwa, jego majątku, rodzaju produkcji i rzeczywistych ryzyk.
Wzajemność w praktyce
Oferta TUW „TUW” ma jeszcze jeden wymiar – wynika z modelu działalności Towarzystwa opartego na wzajemności ubezpieczeniowej.
W takim modelu ubezpieczenie nie jest wyłącznie relacją „klient – ubezpieczyciel”. Istotą jest wspólnota osób, które poprzez wzajemne ubezpieczanie się uczestniczą w systemie ochrony przed skutkami zdarzeń losowych.
Dla rolnika oznacza to przede wszystkim możliwość korzystania z oferty przygotowanej z uwzględnieniem specyfiki gospodarstw rolnych – od podstawowych obowiązkowych ubezpieczeń po rozwiązania dla wyspecjalizowanej produkcji i rozwijających się gospodarstw.
Nie każda polisa jest taka sama
W ubezpieczeniach rolnych szczegóły mają ogromne znaczenie. Dwie ofert ubezpieczenia dotyczące tego samego przedmiotu mogą różnić się zakresem ryzyk, wyłączeniami odpowiedzialności, limitami, udziałami własnymi, sposobem ustalania wysokości odszkodowania czy warunkami zawarcia umowy.
Dlatego przed zawarciem umowy ubezpieczenia warto dokładnie ustalić:
- co dokładnie jest objęte ochroną ubezpieczeniową?
- jakie ryzyka obejmuje wybrany wariant?
- jakie są sumy ubezpieczenia i limity odpowiedzialności?
- jakie obowiązują wyłączenia odpowiedzialności?
- czy możliwe jest rozszerzenie zakresu ochrony ubezpieczeniowej?
- czy w danym przypadku przysługuje dopłata do składki z budżetu państwa?
- jakie obowiązki ma ubezpieczający w przypadku wystąpienia szkody?
To właśnie te elementy, a nie sama nazwa produktu, decydują o tym, jak polisa zadziała w praktyce.
Gdzie sprawdzić szczegóły oferty TUW „TUW”?
Oferta ubezpieczeniowa dla rolników jest szeroka i obejmuje zarówno podstawowe potrzeby gospodarstwa, jak i bardziej wyspecjalizowane rodzaje działalności. Aktualnie na stronie TUW „TUW” można znaleźć informacje m.in. o ubezpieczeniach budynków i budowli, mienia, OC, ochrony prawnej, NNW, sprzętu rolniczego, upraw, zwierząt, agrobiznesu i pszczelarstwa.
Szczegółowe informacje dotyczące zakresu ochrony, wariantów, warunków ubezpieczenia, dokumentów i aktualnych OWU rolnik może sprawdzić bezpośrednio u agenta oferującego ubezpieczenia TUW „TUW”, albo udać się do najbliższej jednostki terenowej Towarzystwa, gdzie można omówić potrzeby konkretnego gospodarstwa i dobrać odpowiedni zakres ochrony ubezpieczeniowej.
Bezpieczeństwo zaczyna się od właściwie rozpoznanego ryzyka
Dobrze ubezpieczone gospodarstwo to nie takie, w którym ubezpieczone jest wszystko bez wyjątku. To takie, w którym świadomie rozpoznano najważniejsze ryzyka i dobrano do nich odpowiednią ochronę.
Dla jednego rolnika najważniejsze będą uprawy i maszyny, dla innego zwierzęta i budynki, a dla kolejnego dodatkowo agroturystyka, RHD, pasieka czy instalacja fotowoltaiczna.
Właśnie dlatego warto patrzeć na ubezpieczenie gospodarstwa szerzej, nie jako na obowiązek do spełnienia, lecz jako na element zarządzania ryzykiem i bezpieczeństwem całego gospodarstwa i prowadzonej działalności rolniczej.
Bo gospodarstwo rolne to system naczyń połączonych. A jego bezpieczeństwo zaczyna się od tego, by spróbować przewidzieć, co może się wydarzyć, ustalić ryzyka jakie mogą wystąpić i odpowiednio się na to przygotować.
W kolejnym, finałowym artykule naszego cyklu zbierzemy najważniejsze wnioski – od początków ubezpieczeń wzajemnych po ich współczesne znaczenie dla rolników – i zastanowimy się, dlaczego idea wspólnego budowania bezpieczeństwa pozostaje aktualna także we współczesnym gospodarstwie.
Przeczytaj również:

