ESG – wyzwania i obowiązki przyszłości

Rozwój zrównoważony, to „…rozwój zgodny z potrzebami obecnych pokoleń, nie umniejszający możliwości pokoleń przyszłych, do zaspokajania swoich potrzeb…”. Ta ogólna definicja w praktyce sprowadza się do uwzględniania w rozwoju gospodarczym, obok kryteriów ekonomicznych, także aspektów społecznych i środowiskowych. Koncepcja ta, obecna w polityce UE i jej traktatach od 1992 roku, opiera się na założeniu podejmowania działań neutralizujących rosnące, negatywne skutki zmian jakie zachodzą w warunkach życia i prowadzenia działalności gospodarczej w Europie.

Istota ESG

ESG (ang. Environmental, Social, Governance) jest formą przełożenia długookresowych ogólnych celów rozwojowych UE na praktykę poprzez konieczność raportowania, podejmowanych w tym zakresie działań, przez duże podmioty gospodarcze. Istotą systemu nie jest sam raport, lecz podjęcie przez firmy działań zabezpieczających, obok realizacji celów ekonomicznych, także potrzeby środowiska przyrodniczego i  społeczeństwa. Proces wdrażania regulacji ESG jest stopniowy, wyznaczony przez przepisy unijne i krajowe. Weryfikacja poziomu emisyjność powinna zostać przeprowadzona w  2030 roku. Wymogi raportowania obejmuje następujące obszary:

Środowiskowy (E – Environmental)

Społeczny (S – Social)

Ładu korporacyjnego (G – Governance)

Grupa docelowa

Zgodnie z przepisami, wymóg raportowania dotyczy głównie dużych (zatrudniających ponad 250 pracowników, o obrotach netto przekraczających 40 mln Euro lub 20 mln Euro aktywów) oraz notowanych na giełdzie małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP). Rolnicy indywidualni nie podlegają bezpośrednio obowiązkowi raportowania ESG, ale będą do niego stopniowo włączani poprzez wymagania odbiorców (przetwórców, sieci handlowych).

Rosnąca świadomość społeczna, a wraz z nią wymagania, obejmują także oczekiwania innych interesariuszy. Wśród nich należy wskazać m.in.:

• konsumentów – grupa ta oczekuje określonej jakości produktów, zgodne z ich preferencjami i wartościami;
• pracowników – grupa ta oczekuje bezpiecznych warunków pracy czy odpowiedniego wynagrodzenia;
• dostawców – grupa ta oczekuje stabilnych i długoterminowych relacji handlowych;
• społeczności lokalne – oczekują, że firmy będą dbać o środowisko naturalne, przyczyniać się do rozwoju lokalnej gospodarki, dbać o jakość życia w okolicy.

Korzyści dla rolników

Choć formalne raportowanie ESG dotyczy głównie dużych firm, coraz częściej rolnicy korzystają z jego elementów, aby zwiększyć konkurencyjność i odporność gospodarstw na kryzysy rynkowe i klimatyczne.

Spośród korzyści środowiskowych można wymienić m.in. oszczędność zasobów (wynikającą m.in. z wdrożenia monitorowania zarządzania wodą, zużycia energii czy nawozów), poprawę jakości gleby (poprzez stosowanie praktyk regeneracyjnych, płodozmianu, pasów kwietnych, ograniczenia orki), niższe emisje (wynikające z  wdrożenie technologii ograniczających emisję metanu i CO₂ np. biogazownie, precyzyjne nawożenie), dostęp do programów wsparcia (np. preferencje w dopłatach WPR i krajowych programach środowiskowych).

Wśród korzyści ekonomicznych należy wskazać m.in. lepszy dostęp do rynku (sieci handlowe i przetwórcy coraz częściej wymagają danych ESG od dostawców), premie cenowe (produkty z certyfikatami zrównoważonego rolnictwa np. Global G.A.P., ekologiczne – osiągają wyższe ceny), niższe koszty operacyjne (efektywne wykorzystanie energii i nawozów zmniejsza wydatki), większą odporność finansową (gospodarstwa z  planem ESG są lepiej przygotowane na zmiany klimatu i regulacje).

Natomiast korzyści społeczne i wizerunkowe związane są m.in. z większym zaufaniem konsumentów (transparentność i odpowiedzialność budują markę lokalnego producenta), lepszymi relacjami z otoczeniem (współpraca z samorządami, szkołami, organizacjami ekologicznymi), bezpiecznymi warunkami pracy (wdrożenie zasad BHP i  szkoleń dla pracowników sezonowych), pozytywnym wizerunkiem w społeczności (rolnik jako lider zrównoważonego rozwoju).